Hoe word je buschauffeur?
Buschauffeur word je met rijbewijs D (of D1 voor kleinere bussen). Je doorloopt vijf stappen: een medische keuring, de CBR-theorie-examens, praktijklessen op een bus, het praktijkexamen (€275) en het ophalen van je rijbewijs bij de gemeente. Daarnaast heb je code 95 nodig, het bewijs van vakbekwaamheid, om beroepsmatig passagiers te mogen vervoeren. Je hebt een geldig rijbewijs B nodig en je moet minimaal 24 jaar zijn (voor D1 en de kleine bus vanaf 21). Reken voor het hele traject op €3.500 tot €6.000.
Welk busrijbewijs heb je nodig: D of D1?
Wil je op een bus rijden? Dan heb je rijbewijs D of D1 nodig. D1 is voor kleine bussen (tot 16 passagiers), D voor grote bussen zoals de stadsbus en de touringcar. Net als bij vrachtwagens heb je ook code 95 nodig als je er je beroep van maakt.
Vergelijking: rijbewijs D1 vs D
D1 is voor kleinere bussen, D voor alle bussen. Dit zijn de belangrijkste verschillen.
| Onderdeel | D1 | D |
|---|---|---|
| Aantal passagiers | Tot 16 (excl. chauffeur) | Meer dan 16 (geen limiet) |
| Voertuiglengte | Maximaal 8 meter | Geen beperking |
| Minimale leeftijd | 21 jaar | 24 jaar |
| Rijbewijs B vereist | Ja | Ja |
| Theorie-examen | Ja (modules van €44,80) | Ja (modules van €44,80) |
| Praktijkexamen CBR | Ja (€275,00) | Ja (€275,00) |
| Medische keuring | Ja (€50 tot €100) | Ja (€50 tot €100) |
| Opleiding (indicatief) | €2.500 tot €4.000 | €3.000 tot €5.000 |
| Totale kosten (indicatief) | €3.500 tot €5.000 | €4.000 tot €6.000 |
| Code 95 voor beroep | Ja | Ja |
Rijbewijs D: voor alle bussen
Met rijbewijs D mag je alle bussen besturen, van stadsbus tot touringcar. Dit is het rijbewijs dat de meeste busbedrijven vragen. Je kunt het halen vanaf 24 jaar. De opleiding is intensief: je leert niet alleen rijden, maar ook omgaan met passagiers, noodsituaties en de techniek van het voertuig.
Rijbewijs D1: voor kleinere bussen
D1 is voor bussen met maximaal 16 passagiers en een lengte tot 8 meter. Denk aan een taxibus, schoolbus of VIP-vervoer. Het voordeel: je kunt D1 al halen vanaf 21 jaar en de opleiding is korter. Voor veel vormen van personenvervoer is D1 al voldoende.
De medische keuring voor rijbewijs D
Voor rijbewijs D en D1 is een medische keuring verplicht: als buschauffeur ben je verantwoordelijk voor tientallen passagiers. De keuring gaat over je ogen, je gehoor, je hart en je algemene gezondheid. Belangrijk: je eigen huisarts mag de keuring niet doen, het moet een onafhankelijke keuringsarts of bedrijfsarts zijn. Je vult eerst online een Gezondheidsverklaring in bij het CBR (€46,90). Daarna ga je met dat verslag naar de arts; de keuring zelf kost €50 tot €100. Een goedkeuring is meestal vijf jaar geldig, daarna keur je opnieuw. Plan dit als eerste in, want de verwerking bij het CBR kan een paar weken duren voordat je examen mag doen.
Code 95: verplicht voor beroepschauffeurs
Wil je beroepsmatig passagiers vervoeren? Dan is rijbewijs D alleen niet genoeg. Je hebt ook code 95 nodig: het bewijs van vakbekwaamheid. Zonder code 95 mag je niet commercieel als buschauffeur werken. Je haalt het via een opleiding en moet het elke 5 jaar verlengen met 35 uur nascholing.
Zo word je buschauffeur
Van nul naar professioneel buschauffeur. Dit is het volledige traject.
Medische keuring laten doen
Plan een afspraak bij een onafhankelijke keuringsarts (niet je huisarts). Je vult eerst de Gezondheidsverklaring in bij het CBR (€46,90); de keuring zelf kost €50 tot €100. Zonder goedkeuring kun je niet starten.
Theorie-examens halen
De theorie voor bus bestaat uit aparte CBR-examens over verkeer, passagiersveiligheid en voertuigtechniek, verdeeld over modules van €44,80 per stuk. Dit staat los van het auto-theorie-examen. Bereid je goed voor, want de slagingspercentages liggen lager dan bij de auto.
Praktijklessen volgen
Je leert rijden in een echte bus. Reken op 20 tot 35 lessen. Je oefent met manoeuvreren, passagiers laten in- en uitstappen en rijden in druk stadsverkeer.
Praktijkexamen bij het CBR
Het examen duurt 90 minuten en kost €275,00. Je wordt beoordeeld op voertuigbeheersing en verkeersdeelname. Je rijdt een vaste route met een examinator.
Code 95 behalen
Code 95 (vakbekwaamheid) is verplicht als je beroepsmatig wilt rijden. Zonder code 95 mag je niet als buschauffeur werken. Je kunt dit vaak combineren met je opleiding.
Rijbewijs ophalen en aan de slag
Alles gehaald? Je nieuwe rijbewijs met categorie D staat binnen 5 werkdagen klaar bij de gemeente. Veel vervoersbedrijven nemen je direct aan na het behalen van je rijbewijs.
Kosten: waar moet je op rekenen?
Een busrijbewijs is een flinke investering. Voor D1 reken je op €3.500 tot €5.000, voor D op €4.000 tot €6.000. Dat is inclusief de medische keuring (€50 tot €100), de Gezondheidsverklaring (€46,90), de CBR-theorie-examens (modules van €44,80), praktijklessen, het praktijkexamen (€275) en code 95. De CBR-bedragen zijn vast; de rest verschilt per rijschool. Alle officiële examenprijzen vind je op onze pagina met de CBR-tarieven 2026. Het goede nieuws: er is veel vraag naar buschauffeurs, en veel vervoersbedrijven betalen de opleiding voor nieuwe chauffeurs.
Vervoersbedrijven zoeken chauffeurs
Er is een groot tekort aan buschauffeurs in Nederland. Bedrijven als Connexxion, Arriva en Qbuzz bieden regelmatig opleidingstrajecten aan. Je wordt vaak betaald terwijl je leert en krijgt je rijbewijs vergoed. Zoek naar vacatures voor 'chauffeur in opleiding'. Dat is meestal de goedkoopste manier om buschauffeur te worden.
Zonder code 95 mag je niet werken
Een veelgemaakte denkfout: dat rijbewijs D genoeg is om aan de slag te gaan. Dat klopt niet. Vervoer je beroepsmatig passagiers, dan is code 95 verplicht. Rijd je zonder code 95 terwijl het wel moet? Dan riskeer je een boete, en ook je werkgever kan beboet worden.
