Buschauffeur worden: welk rijbewijs heb je nodig?
Wil je op een bus rijden? Dan heb je rijbewijs D of D1 nodig. D1 is voor kleine bussen (tot 16 passagiers), D voor grote bussen. Net als bij vrachtwagens heb je ook code 95 nodig als je er je beroep van maakt.
Verschil rijbewijs D en D1
D1 is voor kleinere bussen, D voor alle bussen. Dit zijn de belangrijkste verschillen.
| D1 | D | |
|---|---|---|
| Aantal passagiers | Tot 16 (excl. chauffeur) | Meer dan 16 (geen limiet) |
| Voertuiglengte | Maximaal 8 meter | Geen beperking |
| Minimale leeftijd | 21 jaar | 24 jaar |
| Rijbewijs B vereist | Ja | Ja |
| Theorie-examen | Ja (€50,50) | Ja (€50,50) |
| Praktijkexamen CBR | Ja (€243,50) | Ja (€243,50) |
| Medische keuring | Ja (€50 - €100) | Ja (€50 - €100) |
| Opleiding (indicatief) | €2.500 - €4.000 | €3.000 - €5.000 |
| Totale kosten (indicatief) | €3.500 - €5.000 | €4.000 - €6.000 |
| Code 95 voor beroep | Ja | Ja |
Rijbewijs D: voor alle bussen
Met rijbewijs D mag je alle bussen besturen, van stadsbus tot touringcar. Dit is het rijbewijs dat de meeste busbedrijven vragen. Je kunt het halen vanaf 24 jaar. De opleiding is intensief: je leert niet alleen rijden, maar ook omgaan met passagiers, noodsituaties en de techniek van het voertuig.
Rijbewijs D1: voor kleinere bussen
D1 is voor bussen met maximaal 16 passagiers en een lengte tot 8 meter. Denk aan een taxibus, schoolbus of VIP-vervoer. Het voordeel: je kunt D1 al halen vanaf 21 jaar en de opleiding is korter. Voor veel vormen van personenvervoer is D1 al voldoende.
Medische keuring is verplicht
Voor rijbewijs D en D1 is een medische keuring verplicht. Een onafhankelijke arts controleert je gezondheid. Denk aan ogen, gehoor, hart en bloeddruk. Dit is logisch: als buschauffeur ben je verantwoordelijk voor tientallen passagiers. De keuring kost €50 tot €100 en moet je elke 5 jaar herhalen.
Zo haal je je busrijbewijs
Het complete traject van aanmelding tot je eerste rit als buschauffeur.
Medische keuring laten doen
Plan een afspraak bij een onafhankelijke arts (niet je huisarts). De keuring kost €50 tot €100. Zonder goedkeuring kun je niet starten.
Theorie-examen halen
Het theorie-examen voor bus gaat over verkeerswetgeving, passagiersveiligheid en voertuigtechniek. Het examen kost €50,50. Bereid je goed voor, want de slagingspercentages zijn lager dan bij auto.
Praktijklessen volgen
Je leert rijden in een echte bus. Reken op 20 tot 35 lessen. Je oefent met manoeuvreren, passagiers laten in- en uitstappen en rijden in druk stadsverkeer.
Praktijkexamen bij het CBR
Het examen duurt 90 minuten en kost €243,50. Je wordt beoordeeld op voertuigbeheersing en verkeersdeelname. Je rijdt een vaste route met een examinator.
Code 95 behalen
Code 95 (vakbekwaamheid) is verplicht als je beroepsmatig wilt rijden. Zonder code 95 mag je niet als buschauffeur werken. Je kunt dit vaak combineren met je opleiding.
Rijbewijs ophalen en aan de slag
Alles gehaald? Je nieuwe rijbewijs met categorie D staat binnen 5 werkdagen klaar bij de gemeente. Veel vervoersbedrijven nemen je direct aan na het behalen van je rijbewijs.
Kosten: een flinke investering die zich terugbetaalt
Een busrijbewijs is niet goedkoop. Voor D1 reken je op €3.500 tot €5.000, voor D op €4.000 tot €6.000. Dat is inclusief medische keuring, theorie, praktijklessen, het CBR-examen en code 95. Maar het goede nieuws: er is veel vraag naar buschauffeurs. Veel vervoersbedrijven betalen de opleiding voor nieuwe chauffeurs. Zoek naar vacatures met 'chauffeur in opleiding'. Zo kun je het rijbewijs halen zonder het zelf te betalen.
Vervoersbedrijven zoeken chauffeurs
Er is een groot tekort aan buschauffeurs in Nederland. Bedrijven als Connexxion, Arriva en Qbuzz bieden regelmatig opleidingstrajecten aan. Je wordt betaald terwijl je leert en krijgt je rijbewijs vergoed. Het is de slimste manier om buschauffeur te worden.
Zonder code 95 mag je niet werken
Een veel gemaakte fout: denken dat rijbewijs D genoeg is om te gaan werken. Dat klopt niet. Als je beroepsmatig passagiers vervoert, is code 95 verplicht. Rijd je zonder code 95 terwijl het wel moet? Dan riskeer je een boete van €1.100 en je werkgever kan ook een boete krijgen.
