In het kort
Je wordt rijinstructeur door vijf examens te halen bij het IBKI, het instituut dat de examens voor rijinstructeurs afneemt, en een stage van zo'n 40 uur te lopen. Je hebt een rijbewijs B nodig, minimaal een vmbo-tl- of mbo-2-diploma (of je doet een geschiktheidstest) en een verklaring omtrent het gedrag. Een opleiding is niet verplicht, maar zonder opleider regel je alles zelf, ook je stageplaats. Reken op zeven maanden tot een jaar. Opleiding plus eerste examens kost ongeveer €4.500 tot €5.300. Regelt de opleider ook je stageplaats, dan kom je op ongeveer €5.700 tot €6.000. Daarna heb je een WRM-pas die vijf jaar geldig is.
Wat je nodig hebt om te beginnen
WRM staat voor Wet rijonderricht motorrijtuigen: de wet die regelt wie rijles mag geven. Het bewijs dat je bevoegd bent, heet de WRM-pas of instructiepas. De eisen om te beginnen zijn kort. Het IBKI vraagt vier dingen. Je bent 18 jaar of ouder. Je hebt een geldig rijbewijs B zonder de beperkingscodes 100, 101 of 105. Staat een van die codes op je rijbewijs, vraag het IBKI dan eerst of je kunt beginnen. Je hebt een diploma op minimaal vmbo-tl, gemengde leerweg of mbo-2. En je spreekt en schrijft goed Nederlands, want de examens zijn alleen in het Nederlands. Hoe lang je je rijbewijs al hebt, maakt niet uit. Op sommige sites staat dat je vijf jaar rijervaring nodig hebt, maar die eis bestaat niet. De verklaring omtrent het gedrag (VOG) komt later. Die lever je in als je je stagepas aanvraagt, en hij mag dan niet ouder zijn dan zes maanden. Een medische keuring is er niet.
Geen diploma? Doe de geschiktheidstest
Heb je geen vmbo-tl- of mbo-2-diploma, dan doe je bij het IBKI een geschiktheidstest van €136 (tarief november 2026). Van de 614 tests tussen oktober 2025 en september 2026 was 83,6 procent voldoende. Je hebt dus een goede kans, en je mag hem herhalen als het niet lukt.
Opleiding volgen of direct examen doen?
Wettelijk hoeft het niet. Je mag je zonder opleider aanmelden voor de IBKI-examens, en er zijn op dit moment ook geen eisen aan opleiders. Zonder opleider leer je de stof zelf en zoek je zelf een stageplaats met een stagementor. Opleiders regelen dat vaak voor je, tegen betaling. De overheid wil de opleiding in de toekomst verplicht maken en opleiders laten erkennen door het IBKI. Dat staat in een Kamerbrief van mei 2024, maar is op het moment van schrijven nog niet ingevoerd. Het ministerie wil het wetsvoorstel in 2027 verder uitwerken en ter consultatie voorleggen. Begin je nu, dan val je nog onder de huidige regels.
De route in vijf examens en een stage
Het IBKI noemt de onderdelen 1a, 1b, 2a, 2b en 3a. De wet noemt dezelfde onderdelen fase 1, 2 en 3. De theorie-examens doe je in Nieuwegein, Dordrecht, Helmond of Zwolle. Elk behaald onderdeel van fase 1 en 2 blijft 12 maanden geldig, en 1a, 1b, 2a en 2b mag je in elke volgorde doen.
1a: theorie verkeersdeelname
60 meerkeuzevragen in 90 minuten, minimaal een 6. Dit gaat over verkeersregels en verkeersinzicht, dieper dan het theorie-examen dat je zelf ooit deed.
1b: praktijkrit
75 minuten, waarvan 60 minuten rijden, in je eigen auto. Die moet all-risk verzekerd zijn. Handgeschakeld of automaat mag allebei. Je laat zien dat je zelf rijdt zoals je het straks gaat uitleggen.
2a en 2b: theorie lesgeven
Twee toetsen van elk 60 vragen in 90 minuten. 2a gaat over lesvoorbereiding, 2b over lesuitvoering en beoordelen.
Stage: 5 lessen meekijken en 35 uur zelf lesgeven
Met 1a, 1b, 2a, 2b en je VOG op zak krijg je een stagepas die 12 maanden geldig is. Je rijdt 5 lessen mee als toeschouwer, waarvan één bij een CBR-examen of tussentijdse toets. Vier daarvan mag je al doen voordat je je stagepas hebt. Daarna geef je 35 uur les aan echte leerlingen, met een stagementor naast je. Die mentor heeft minimaal 5 jaar een WRM-pas B en volgde een speciale bijscholing. Elke les meld je minimaal 48 uur vooraf in Mijn IBKI, en het IBKI controleert met steekproeven.
3a: stagebeoordeling
Je geeft een rijles van 50 tot 80 minuten aan een echte leerling, met een IBKI-examinator mee in de auto. Na goedkeuring van je stagemap wacht je 4 tot 6 weken op een datum. Je hebt maximaal twee herkansingen binnen de geldigheid van je stagepas. Lukt het dan nog niet, dan doe je 1a, 1b, 2a en 2b opnieuw. Je stage hoeft niet over. Haal je 3a, dan krijg je je WRM-pas, vijf jaar geldig.
Wat de examens bij het IBKI kosten
Dit zijn de tarieven van het IBKI zelf, peildatum november 2026, vrij van btw. Een opleider die de examens voor je regelt, rekent soms iets extra per examen.
| Onderdeel | Tarief IBKI |
|---|---|
| 1a theorie verkeersdeelname | €136 |
| 1b praktijkrit | €241 |
| 2a theorie lesvoorbereiding | €136 |
| 2b theorie lesuitvoering | €136 |
| 3a stagebeoordeling | €467 (spoed €733) |
| Totaal eerste poging | €1.116 |
| Geschiktheidstest (alleen zonder diploma) | €136 |
Wat de hele opleiding kost
De opleiding zelf is de grootste kostenpost. We keken in november 2026 naar de prijzen van vier opleiders. De cursus zelf kost ongeveer €3.400 tot €5.600. Hoeveel precies, hangt af van hoe je leert: online, in een klas of een mix van beide. Bij sommige opleiders zitten de eerste examens erbij, bij andere niet. Bij De VerkeersAcademie is niet duidelijk of examens en stage al in de prijs zitten. Bij drie van de vier opleiders kost opleiding plus eerste examens samen ongeveer €4.500 tot €5.300. Twee opleiders regelen ook je stageplaats, voor €920 of €950 extra. Hun complete pakket kost daardoor ongeveer €5.700 tot €6.000. Herkansingen komen er bij deze pakketten nog bovenop. Van alle WRM-examens voor categorie B werd tussen oktober 2025 en september 2026 47,1 procent gehaald (IBKI). Welke onderdelen precies in dat cijfer zitten, zegt het IBKI niet. Wel is duidelijk dat een herkansing geen uitzondering is. Reken er in je budget dus op. Vraag een opleider altijd wat er precies in de prijs zit: examens, stagebemiddeling, herkansingen, lesmateriaal.
Subsidie en vergoeding
Het STAP-budget, een scholingsbudget dat via het UWV liep, is op 1 januari 2024 gestopt. Het UWV noemt geen opvolger. De SLIM-regeling bestaat nog, maar is voor werkgevers die medewerkers laten scholen, niet voor jou als particulier. Opleiders schrijven dat het UWV of de gemeente de opleiding soms vergoedt als je een uitkering hebt. Dat hebben we niet bij het UWV zelf kunnen bevestigen. Heb je een uitkering, vraag het dan vooraf aan je eigen contactpersoon. Sommige rijscholen betalen je opleiding als je daarna bij hen komt werken. Lees dan goed wat er gebeurt als je eerder weggaat: bij een van die werkgevers vervalt de terugbetaling pas na ruim drie jaar in dienst. De IBKI-examens zijn vrij van btw. Lenoir en Van Buuren rekenen particulieren ook geen btw. Betaalt een bedrijf, dan rekent Van Buuren wel 21 procent.
Hoe lang je ermee bezig bent
Een officieel gemiddelde is er niet. Opleiders rekenen met vier tot zeven maanden voor de theorie en de praktijkrit, afhankelijk van of je overdag, 's avonds of online leert. Daarna komt de stage. Een opleider rekent daarvoor twee tot drie maanden. Dan wacht je nog vier tot zes weken op je stagebeoordeling. Alles bij elkaar kom je op zeven maanden tot een jaar, zeker als je het naast een baan doet. Je stagepas geeft je 12 maanden de tijd, met eenmalig maximaal 4 maanden verlenging als je een goede reden hebt.
Is er een tekort aan rijinstructeurs?
Opleiders schrijven over een tekort aan instructeurs. Een cijfer van het UWV, het CBS of de overheid hebben we daarvoor niet gevonden. Wat wel vaststaat: eind 2025 stonden 7.041 rijscholen ingeschreven bij het CBR en deden hun leerlingen bijna 500.000 praktijkexamens voor rijbewijs B. Werk is er dus. Of je het ook goed betaald krijgt, hangt af van hoe je werkt.
Wat een rijinstructeur verdient
Er is geen cao voor rijinstructeurs, dus er is ook geen vaste loonschaal. In loondienst noemt Loonwijzer voor 2026 €2.624 tot €3.943 bruto per maand. Voor starters is dat €2.624 tot €3.279. Dat zijn cijfers uit een enquête. Je eigen loon kan hoger of lager uitvallen. Ongeveer 80 procent van de instructeurs werkt als zzp'er, schat de overheid. Dan hangt je inkomen af van je uurtarief en van hoeveel uur je per week lesgeeft. Bank Knab rekende in 2026 met een gemiddeld lestarief van €57 per uur exclusief btw voor een zzp-instructeur met een eigen rijschool. De gemiddelde winst over 2025 was ruim €38.000, bij 35 uur lesgeven per week. Daar gaat nog inkomstenbelasting af. Zie het als een richting: Knab vroeg zzp'ers uit alle beroepen. Wat leerlingen in jouw regio betalen, zie je bij rijleskosten per stad. Rijd je als zzp'er voor een andere rijschool, dan ligt je uurtarief lager. De VerkeersAcademie noemt vanaf €30 per uur exclusief btw. Een onafhankelijk cijfer is er niet. Wil je weten wat er bij een eigen rijschool komt kijken, lees dan eigen rijschool beginnen: eisen, kosten en valkuilen.
Je pas vijf jaar geldig houden
Je WRM-pas verloopt na vijf jaar. Om hem te verlengen doe je drie dingen. Je volgt zes dagdelen bijscholing, in totaal 18 uur, waarvan minimaal twee dagdelen over wetgeving. Voor die bijscholing betaal je de opleider, plus €13 per dagdeel aan het IBKI. Je doet één praktijkbegeleiding: een les van 50 tot 80 minuten aan een leerling, met een IBKI-examinator erbij (€253, tarief november 2026). En je levert opnieuw een VOG in. Zak je voor de praktijkbegeleiding, dan krijg je een tweede en een derde kans. Lukt ook de derde niet, dan blijft je pas nog zes maanden geldig. In die tijd volg je een traject van 18 uur op maat, met aan het eind opnieuw een begeleide les. Je bent je bevoegdheid dus niet in één keer kwijt. Zo is het nu geregeld. Regel je je bijscholing of VOG niet op tijd, dan verlies je je pas op de verloopdatum. Is je pas minder dan vijf jaar verlopen, dan kun je terugkomen via het herintrederstraject. Je doet dan alle examens opnieuw, maar je stage is korter: 20 uur in plaats van 35.
Motor, vrachtwagen of bus erbij
Met een WRM-pas B mag je lesgeven voor de auto en voor de brommobiel. Voor motor, vrachtwagen, bus of aanhanger haal je een extra certificaat, en daarvoor heb je op dit moment altijd eerst B nodig. Voor motor (A) ben je minimaal 20 of 22 jaar, afhankelijk van wanneer je je motorrijbewijs haalde, en loop je 20 uur stage. Vrachtwagen (C) en bus (D) vragen ook 20 uur stage. Voor aanhanger (E) doe je alleen de examens 1a en 1b, zonder stage. De examenkosten liggen tussen €318 (E) en €888 (A). Een apart scootercertificaat bestaat niet: voor scooterles (rijbewijs AM) heb je het certificaat voor categorie A nodig, net als voor motorles. De overheid onderzoekt of B als basis kan vervallen. Dan zou je bijvoorbeeld direct vrachtwagen-instructeur kunnen worden. Of dat doorgaat, is nog niet besloten.
Wat er misschien verandert
In 2021 bracht Emile Roemer op verzoek van de minister het advies 'Van rijles naar rijonderwijs' uit, met 19 maatregelen om de branche te verbeteren. Voor instructeurs ging het om een landelijk leerplan voor de opleiding, eisen aan de docenten van opleiders, meer bevoegdheden voor het IBKI en overleg over een cao. Vijf jaar later is daarvan nog niets wet. Het ministerie schreef in juni 2026 dat er op dit moment geen nieuwe verplichtingen gelden voor instructeurs. De minister kondigde wel een proef aan voor categorie B. Die zou in het derde kwartaal van 2026 beginnen en eind maart 2027 klaar zijn, met als doel 100 instructeurs en 200 leerlingen. Getest wordt onder meer dat de instructeur verklaart dat een leerling klaar is voor het examen. In 2027 volgen de uitwerking van het wetsvoorstel en een internetconsultatie. Nieuwe eisen voor instructeurs staan rond 2029 of later op de planning. Begin je nu, dan doe je je opleiding en examens nog volgens de huidige regels. Bij je eerste verlenging, over vijf jaar, kan het anders zijn. In 2024 schreef de minister dat een vakbekwaamheidsexamen de verlenging moet vervangen, en dat je na drie keer onvoldoende je bevoegdheid kwijtraakt. Dat is nog geen wet.
Is dit vak iets voor jou?
Een goede instructeur kan het goed uitleggen en blijft rustig als een leerling voor de derde keer afslaat. Je zit veel uren in de auto, vaak 's avonds en op zaterdag, want dan kunnen leerlingen. Als zzp'er regel je zelf je auto, verzekering, planning en administratie. Daar staat tegenover dat je ziet hoe iemand van de eerste les naar het examen groeit. En ben je er eenmaal, dan kunnen leerlingen je bevoegdheid controleren via het IBKI.
