Voorrangs
regels
Kruispunten, rotondes, trams: wie gaat er eerst? Voorrang is een vast onderwerp op het CBR-theorie-examen. Eerst de volgorde, dan de regels en de uitzonderingen.
De voorrangshiërarchie
Bij voorrang begin je bij de volgorde. Als meerdere regels tegelijk gelden, bepaalt die volgorde welke je volgt.
Gaat boven alles
Boven voorrangsborden en regels
Boven verkeersregels
Basisregel
Simpel gezegd: nummer 1 wint altijd. Staat er een verkeersregelaar? Dan volg je zijn aanwijzingen, ook als het licht of een bord iets anders zegt.
Van regelaar tot rechts gaat voor
Verkeersregelaar
De verkeersregelaar wint van alles. Boven lichten, boven borden, boven verkeersregels. Geeft een bevoegde verkeersregelaar of agent je een teken? Dan volg je dat op.
Wanneer: Wanneer er een bevoegde verkeersregelaar aanwezig is
Let op: Alleen bevoegde mensen mogen het verkeer regelen, zoals de politie en verkeersregelaars. Een verkeersregelaar herken je meestal aan een gele jas of hes met een oranje onderkant.
Verkeerslichten
Verkeerslichten gaan boven voorrangsborden en haaientanden. Groen = doorrijden, geel = stoppen (tenzij je er al zo dicht bij bent dat stoppen niet meer kan), rood = stoppen. Sla je af? Dan laat je tegenliggers en verkeer naast of vlak achter je op dezelfde weg eerst gaan, zoals fietsers. Dat geldt ook bij groen, en ook als je op een voorrangsweg rijdt.
Wanneer: Kruispunten met werkende verkeerslichten
Let op: Staan de lichten uit of knipperen ze geel? Dan regelen ze de voorrang niet en gelden de borden en haaientanden. Zijn die er ook niet? Dan is het ineens een gelijkwaardig kruispunt.
Voorrangsborden en haaientanden
Staan er borden of liggen er haaientanden? Dan gaan die boven de basisregel dat verkeer van rechts voorgaat. Bord B6 (de driehoek met de punt naar beneden) en haaientanden vertellen je: jij verleent voorrang. Borden als B1 en B3 zeggen juist dat jij voorrang hebt.
Wanneer: Kruispunten met voorrangsborden (de B-borden) of haaientanden
Let op: Bij het stopbord (B7) moet je altijd volledig stilstaan. Ook als de weg leeg lijkt.
Verkeer van rechts
Geen borden, geen lichten, geen haaientanden? Dan gaat verkeer van rechts voor. De basisregel in Nederland. Simpel, maar op het examen wordt het lastiger dan je denkt.
Wanneer: Gelijkwaardige kruispunten zonder verkeersregelaar
Let op: Geldt voor alle bestuurders, ook fietsers. Voetgangers zijn geen bestuurders. Twee uitzonderingen: een tram gaat op een gelijkwaardig kruispunt altijd voor, en wie van een onverharde weg komt, laat de bestuurders op de verharde weg voorgaan.
Bijzondere situaties
Trams
Op een gelijkwaardig kruispunt heeft de tram altijd voorrang. Maakt niet uit van welke kant hij komt. Bij borden en verkeerslichten gelden de normale regels. Let wel op bij afslaan: een tram die afslaat, hoeft tegenliggers en verkeer naast of vlak achter hem niet voor te laten gaan.
Rotondes
Meestal hebben bestuurders op de rotonde voorrang. Je ziet het aan de borden en haaientanden. Staan die er niet? Dan geldt rechts gaat voor en heeft verkeer dat de rotonde op wil voorrang. Kijk dus altijd naar de borden.
Uitritten
Rijd je vanuit een uitrit de weg op, bijvoorbeeld bij een huis, garage of bedrijf? Dan laat je al het andere verkeer voorgaan, ook voetgangers. Je herkent een uitrit vaak aan een stoep die gewoon doorloopt.
Voetgangers bij zebrapaden
Steekt een voetganger over op een zebrapad, of staat hij duidelijk op het punt dat te doen? Dan laat je hem voorgaan. Een fietser die over het zebrapad fietst, heeft dat recht niet. Stapt hij af en loopt hij met de fiets aan de hand? Dan telt hij als voetganger.
Hulpdiensten
Blauw zwaailicht en sirene? Dan laat je ze altijd voorgaan en maak je ruimte, bijvoorbeeld door opzij te gaan. Door rood rijden hoort daar niet bij: rood blijft rood, ook met een ambulance achter je.
Colonnes en uitvaartstoeten
Een militaire colonne of een uitvaartstoet van motorvoertuigen mag je niet doorsnijden. Wacht gewoon tot de hele stoet voorbij is.
Nog vragen?
Wie heeft voorrang op een gelijkwaardig kruispunt?+
Moet ik voorrang verlenen aan een tram?+
Hoe werkt voorrang op een rotonde?+
Wat zijn haaientanden?+
Regels geleerd? Test jezelf.
Oefen gratis met voorrangsvragen. Dan merk je meteen waar je nog twijfelt, en dat weet je liever nu dan op examendag.
Start oefenvragen