Faalangst bij je rijexamen: tips en het faalangstexamen (2026)

Herkenbaar?

Wat is faalangst?

Faalangst is een vorm van prestatieangst. Je bent zo bang om te falen dat de angst zelf je prestatie ondermijnt. Bij het rijexamen betekent dat: je kunt goed rijden tijdens de les, maar op het moment dat het telt blokkeer je. Dat is frustrerend, maar het is geen gebrek aan rijvaardigheid.

Lichamelijk

■Zweterige handen aan het stuur
■Hartkloppingen of benauwd gevoel
■Trillen of misselijkheid
■Slecht slapen de nacht ervoor

Mentaal

■Blackout: je vergeet wat je weet
■Negatieve gedachten ("ik ga zakken")
■Niet meer kunnen concentreren
■Paniek bij onverwachte situaties

Gedrag

■Examen steeds uitstellen
■Anders rijden dan tijdens de les
■Fouten maken die je normaal niet maakt
■Vermijden van moeilijke verkeerssituaties

Goed om te weten: faalangst zegt niets over je intelligentie of rijvaardigheid. Het is een stressreactie die iedereen kan overkomen. Met de juiste aanpak is het goed te behandelen.

Lesauto rijdt in de regen, een stressvolle situatie voor leerlingen

Wist je dat

Bij 1 op de 10 kandidaten

is de examenvrees zo sterk dat het hun prestaties direct beïnvloedt. Ze kunnen prima rijden, maar blokkeren onder druk van het examen.

Denkende man overweegt tips tegen faalangst

Wat kun je doen?

5 technieken die helpen

Ademhalingstechniek: 4-7-8

Adem 4 seconden in door je neus. Houd 7 seconden vast. Adem 8 seconden langzaam uit door je mond. Herhaal dit 3 keer. Deze techniek activeert je parasympathisch zenuwstelsel en verlaagt je hartslag binnen een minuut.

Rustig interieur van een lesauto in een dorp

Oefen onder examenomstandigheden

Vraag je instructeur om proefexamens te doen op dezelfde route en hetzelfde tijdstip als je echte examen. Hoe vertrouwder de situatie, hoe minder je zenuwstelsel in de alarmmodus schiet.

Doe een tussentijdse toets

Een proefexamen halverwege je opleiding, met een echte CBR-examinator. Je went aan de situatie en krijgt feedback. Je slagingskans bij het echte examen stijgt van 47% naar circa 60%.

CBR-gebouw waar examens worden afgenomen

Herken negatieve gedachten

"Ik ga zakken" is een gedachte, geen feit. Vervang het door: "Ik heb dit geoefend en ik kan het." Klinkt simpel, maar cognitieve herstructurering is een bewezen techniek bij examenvrees.

Slaap en voeding op examendag

Ga op tijd naar bed, vermijd cafeïne na 14:00 de dag ervoor. Eet een lichte maaltijd met koolhydraten (brood, muesli) 1 tot 2 uur voor je examen. Een lege maag versterkt stressgevoelens.

Speciale optie bij het CBR

Het faalangstexamen

Het CBR biedt een speciaal praktijkexamen aan voor kandidaten met ernstige faalangst. Het is geen makkelijker examen: je wordt op dezelfde punten beoordeeld. Maar de omstandigheden zijn aangepast zodat je beter kunt laten zien wat je kunt.

Duur75 minuten

In plaats van 55 minuten bij het reguliere examen

OpbouwGewenningsrit + examen

Je begint met een rustige rit om te wennen aan de examinator

ExaminatorSpeciaal getraind

De examinator is getraind in het omgaan met faalangst

PauzeOp verzoek

Je kunt tijdens het examen om een korte pauze vragen

AanvragenVia je rijinstructeur

Je instructeur regelt de aanvraag bij het CBR

Kosten vergelijking

Regulier praktijkexamen€143,50

Faalangstexamen€210,50

Verschil+€67,00

CBR-tarieven 2026. Het faalangstexamen is €67 duurder, maar kan je een herkansing (€143,50 + extra lessen) besparen.

Blije kandidaat na het slagen voor het rijexamen bij het CBR

Geslaagd!

Serieuze faalangst

Wanneer hulp zoeken?

Milde zenuwen voor een examen zijn normaal en soms zelfs nuttig: ze houden je scherp. Maar als faalangst je dagelijks leven beïnvloedt, is het verstandig om hulp te zoeken.

Faalangstcoach

Gericht op examenvrees. Vaak 3 tot 5 sessies. Sommige rijscholen werken samen met een coach en bieden een gecombineerd traject aan.

Psycholoog (CGT)

Cognitieve gedragstherapie is de meest bewezen behandeling bij faalangst. Vergoed vanuit de basisverzekering met verwijzing van de huisarts.

Rijschool met faalangsttraject

Sommige rijscholen combineren rijlessen met coaching. De instructeur weet hoe faalangst werkt en past de lessen daarop aan.

Huisarts

Bij ernstige angstklachten (paniekaanvallen, slaapproblemen) kan je huisarts je doorverwijzen naar een psycholoog of kortdurende therapie.

Veelgestelde vragen

Nog vragen?

Wat is het faalangstexamen bij het CBR?+

Een aangepast praktijkexamen van 75 minuten (in plaats van 55). Het begint met een gewenningsrit waarin je rustig kunt wennen aan de examinator. De examinator is getraind in het omgaan met zenuwachtige kandidaten. Je kunt tussendoor een pauze vragen. Kosten: €210,50 (2026).

Hoe vraag ik een faalangstexamen aan?+

Je rijinstructeur vraagt het faalangstexamen aan via het CBR. Je hebt geen verklaring van een psycholoog nodig. Je instructeur beoordeelt of het faalangstexamen geschikt is voor jou op basis van je rijvaardigheid en zenuwachtigheid.

Is faalangst bij je rijexamen normaal?+

Ja. Onderzoek laat zien dat 30 tot 40% van de examenkandidaten last heeft van examenvrees. Bij circa 10% is de angst zo sterk dat het hun prestaties negatief beïnvloedt. Je bent dus absoluut niet de enige.

Helpt het faalangstexamen echt?+

Ja. Het slagingspercentage bij het faalangstexamen ligt rond de 50%, vergelijkbaar met het reguliere examen. Het verschil is dat kandidaten zich minder gestrest voelen en beter kunnen laten zien wat ze kunnen. Zonder het aangepaste examen zouden veel van deze kandidaten zakken door zenuwen.

Kan ik ook extra tijd krijgen bij het theorie-examen?+

Ja. Bij het CBR kun je extra examentijd aanvragen als je last hebt van faalangst of een leerstoornis. Je krijgt dan 45 minuten in plaats van 30 minuten. De aanvraag loopt via Mijn CBR.

Wat als ik al meerdere keren gezakt ben door zenuwen?+

Dan is het faalangstexamen een goede optie. Bespreek het met je rijinstructeur. Daarnaast kan het helpen om een paar sessies bij een psycholoog of faalangstcoach te doen. Sommige rijscholen bieden een faalangsttraject aan dat rijlessen combineert met mentale coaching.

Faalangst bij je rijexamen