De cijfers spreken
Schakelkandidaten slagen in 49% van de gevallen. Met automaat is dat 35,6%. Een verschil van 13,4 procentpunt. Dat is niet omdat automaat moeilijker is. Het zegt iets over wie automaat kiest. Deze cijfers zijn berekend op basis van 112.650 examens.
Automaat vs. schakel per provincie
In elke provincie scoren schakelkandidaten hoger dan automaatkandidaten. Het verschil varieert flink. In sommige provincies is het verschil meer dan 15 procentpunt.
Alle provincies: automaat vs. schakel
Het complete overzicht per provincie. Inclusief het aantal examens, het verschil in slagingspercentage en hoeveel procent van de rijscholen automaat aanbiedt.
| Provincie | Schakel% | Automaat% | Verschil |
|---|---|---|---|
| Groningen | 52,2% | 34,6% | +17,6% |
| Limburg | 60% | 42,6% | +17,4% |
| Friesland | 48% | 31,1% | +16,9% |
| Overijssel | 53,2% | 37,1% | +16,1% |
| Gelderland | 53,6% | 38,3% | +15,3% |
| Utrecht | 50,4% | 36,6% | +13,8% |
| Zeeland | 51,8% | 38% | +13,8% |
| Noord-Brabant | 52,8% | 39,5% | +13,3% |
| Flevoland | 43,4% | 31,2% | +12,2% |
| Noord-Holland | 48,7% | 37,2% | +11,5% |
| Zuid-Holland | 42% | 30,9% | +11,1% |
| Drenthe | 49,6% | 39,1% | +10,5% |
Waarom scoort schakel hoger?
Het verschil van 13,4 procentpunt zit niet in de moeilijkheid van het examen. De beoordeling is identiek. Het verschil zit in wie automaat kiest. Kandidaten die moeite hebben met schakelen, switchen naar automaat. Daardoor is de automaatgroep gemiddeld minder ervaren. Plus: schakelen leren kost extra lestijd. Wie dat doormaakt, is vaak beter voorbereid op het totale rijproces.
CBR-locaties: waar is het verschil het grootst?
Per CBR-locatie verschilt het enorm. Op sommige locaties is het verschil meer dan 20 procentpunt. Op andere locaties minder dan 5.
Top 10: hoogste automaat slagingspercentage
De CBR-locaties waar automaatkandidaten het vaakst slagen. Opvallend: dit zijn vaak locaties buiten de Randstad waar het verkeer rustiger is.
| CBR-locatie | Automaat% | Schakel% |
|---|---|---|
| Erp | 47,3% | 57,8% |
| Heerlen | 45,9% | 61,6% |
| Susteren | 43,6% | 61,4% |
| Bavel | 42,6% | 49,6% |
| Asten | 41,3% | 50,7% |
| Kerkrade | 40,8% | 47,5% |
| Maastricht | 39,2% | 49,5% |
| Drachten | 39,2% | 48,5% |
| Staphorst | 39,1% | 50,9% |
| Venlo | 38,8% | 48,7% |
Bottom 10: laagste automaat slagingspercentage
De locaties waar automaatkandidaten het minst vaak slagen. In de Randstad daalt het automaatpercentage soms tot onder de 30%.
| CBR-locatie | Automaat% | Schakel% |
|---|---|---|
| Sittard | 24% | 43,4% |
| Rogat | 24,4% | 47,5% |
| Waddinxveen | 25,8% | 42,7% |
| Sneek | 27% | 47,1% |
| Duiven | 28,7% | 43% |
| Gouda | 28,9% | 39,2% |
| Dordrecht | 29,7% | 39,8% |
| Spijkenisse | 29,9% | 38,5% |
| Aalten | 30,1% | 52,8% |
| Zoetermeer | 30,2% | 39,9% |
Alle 73 CBR-locaties: automaat vs. schakel
Het volledige overzicht van alle CBR-locaties met voldoende examens voor een betrouwbare vergelijking.
| CBR-locatie | Automaat% | Schakel% |
|---|---|---|
| Rogat | 24,4% | 47,5% |
| Aalten | 30,1% | 52,8% |
| Deurningen | 34,7% | 54,9% |
| Sneek | 27% | 47,1% |
| Sittard | 24% | 43,4% |
| Enschede | 37,7% | 56% |
| Meppel | 35,4% | 53,3% |
| Terneuzen | 34,8% | 52,6% |
| Susteren | 43,6% | 61,4% |
| Waddinxveen | 25,8% | 42,7% |
| Zwolle | 31,8% | 48,1% |
| Leeuwarden | 33,8% | 49,8% |
| Heerenveen | 32,4% | 48,1% |
| Heerlen | 45,9% | 61,6% |
| Almelo | 34,6% | 50,3% |
| Deventer | 33,1% | 48,1% |
| Duiven | 28,7% | 43% |
| Roermond | 37,3% | 51,1% |
| Lelystad | 32,9% | 46,7% |
| Hengelo | 35,7% | 49,2% |
| Doetinchem | 31,4% | 44,7% |
| Hoogeveen | 35,9% | 49,2% |
| Emmen | 35% | 48,3% |
| Goes | 33,3% | 46,5% |
| Venlo-Blerick | 37% | 50,2% |
| Emmeloord | 30,6% | 43,5% |
| Arnhem | 35,2% | 47,6% |
| Groningen | 34,8% | 47,2% |
| Apeldoorn | 36,7% | 48,9% |
| Oss | 37,7% | 49,9% |
| Tiel | 30,9% | 42,9% |
| Schiphol | 36,3% | 48,2% |
| Staphorst | 39,1% | 50,9% |
| Schelluinen | 32,5% | 44,2% |
| Vlissingen | 30,5% | 42,2% |
| Hoorn Nh | 33,3% | 44,9% |
| Naaldwijk | 34,6% | 46,2% |
| Utrecht | 33,7% | 45,1% |
| Barendrecht | 30,8% | 42,1% |
| Rijswijk Zh | 31,6% | 42,9% |
| Nijmegen | 34,3% | 45,4% |
| Haarlem | 34,2% | 45% |
| Assen | 35,6% | 46,3% |
| Leusden | 36,4% | 47,1% |
| Leiden | 31,4% | 41,9% |
| Erp | 47,3% | 57,8% |
| Rotterdam | 30,7% | 41,1% |
| Eindhoven | 35,3% | 45,7% |
| Winschoten | 34,8% | 45,1% |
| Maastricht | 39,2% | 49,5% |
| Gouda | 28,9% | 39,2% |
| Alkmaar | 34,6% | 44,8% |
| Dordrecht | 29,7% | 39,8% |
| Venlo | 38,8% | 48,7% |
| Zoetermeer | 30,2% | 39,9% |
| Den Helder | 32,1% | 41,8% |
| Breda | 34,8% | 44,4% |
| Amsterdam | 36,3% | 45,7% |
| Bergen Op Zoom | 31,1% | 40,5% |
| Asten | 41,3% | 50,7% |
| Drachten | 39,2% | 48,5% |
| Zaandam | 34% | 42,9% |
| Spijkenisse | 29,9% | 38,5% |
| Urmond | 35,8% | 44,3% |
| Eemnes | 34,1% | 42,1% |
| Berkel-Enschot | 33,2% | 41% |
| Roosendaal | 34,2% | 41,8% |
| Den Bosch | 35,3% | 42,8% |
| Harderwijk | 34,6% | 42% |
| Bavel | 42,6% | 49,6% |
| Kerkrade | 40,8% | 47,5% |
| Mierlo | 35,5% | 41,4% |
| Weert | 38,1% | 43,1% |
Automaat aanbod groeit
26,8% van alle rijscholen biedt lessen in een automaat aan. Dat zijn 1.942 van de 7.246 scholen. De trend stijgt: in 2014 deed 1,6% examen in een automaat. In 2024 al 7,8%. Met de groei van elektrische auto's zal dat alleen maar toenemen.
Groei automaat-examens (2014-2024)
De trend is duidelijk: elk jaar kiezen meer kandidaten voor automaat. Logisch. Elektrische auto's zijn allemaal automaat en die markt groeit hard.
Automaat aanbod per provincie
Niet overal is het even makkelijk om een rijschool met automaat te vinden. In sommige provincies biedt meer dan de helft van de scholen automaat aan. In andere minder dan een derde.
Automaat vs. schakel rijbewijs
Automaat (code 78)
- Gemiddeld 5 tot 8 lessen minder nodig
- Makkelijker leren (geen schakelen/koppeling)
- Alle elektrische auto's zijn automaat
- Slagingspercentage: 35,6%
- Alleen automaat mogen rijden
- Extra schakelexamen nodig voor schakel
Schakel (geen code 78)
- Mag zowel schakel als automaat rijden
- Meer keuze in auto's
- 5 tot 8 lessen extra nodig
- Slagingspercentage: 49%
- Standaard keuze in Nederland
- Toekomstbestendiger (voor nu)
Wat is code 78?
Een aantekening op je rijbewijs. Het betekent dat je examen hebt gedaan in een automaat. Je mag dan alleen automaat rijden. Wil je later ook schakel? Dan doe je een extra schakelexamen bij het CBR. Dat duurt maar 30 minuten. De meeste mensen oefenen 5 tot 10 lessen en doen dan het examen.
Is automaat slim voor jou?
Heb je moeite met schakelen? Speelt faalangst mee? Of weet je dat je elektrisch gaat rijden? Dan is automaat een slimme keuze. Je bespaart 5 tot 8 lessen (€275 tot €440). De keerzijde: je kunt alleen automaat rijden. Bij huurauto's en occasions is het aanbod kleiner. Al verandert dat snel nu 26,8% van de rijscholen automaat aanbiedt.
Wat betekent dit voor jou?
Het verschil in slagingspercentage (13,4 procentpunt) zegt niets over jouw kans. Jouw kans hangt af van je voorbereiding. Kies automaat als dat bij je past, niet omdat je denkt dat het makkelijker is. En check het slagingspercentage van je rijschool. Dat zegt veel meer dan het landelijk gemiddelde.
