Met behandeling kun je gewoon rijden
De meeste mensen met slaapapneu kunnen prima autorijden, mits ze behandeld worden. Met een CPAP-apparaat of een andere behandeling is de slaperigheid overdag weg en is je rijvaardigheid normaal. Het CBR vraagt wel om een keuring als je slaapapneu meldt op de gezondheidsverklaring.
Wat is slaapapneu?
Slaapapneu betekent dat je ademhaling tijdens de slaap regelmatig stopt. Soms tientallen keren per uur, soms wel honderd keer per nacht. Je wordt er niet wakker van (althans, niet bewust), maar je slaap is veel minder diep. Het gevolg: je bent overdag moe, suf en minder geconcentreerd. Precies die dingen die gevaarlijk zijn in het verkeer. Veel mensen weten niet eens dat ze slaapapneu hebben. Ze zijn gewend aan de vermoeidheid en denken dat het normaal is.
Wanneer is slaapapneu een probleem voor het rijden?
Slaapapneu is een probleem achter het stuur als je er overdag last van hebt. Slaperigheid is de grootste risicofactor. Als je regelmatig moeite hebt om wakker te blijven, in slaap valt bij tv kijken of als passagier in de auto, dan is de kans groot dat je rijvaardigheid verminderd is. Het gaat niet om het hebben van slaapapneu op zich, maar om de gevolgen ervan. Behandelde slaapapneu zonder klachten is meestal geen belemmering.
CPAP-behandeling: de standaard
De meest voorkomende behandeling is een CPAP-apparaat: een masker dat je 's nachts draagt en dat lucht blaast om je luchtwegen open te houden. Het went in het begin even, maar de meeste mensen slapen er veel beter door. Na een paar weken merk je het verschil: je bent overdag fitter, alerter en je concentratie is beter. Je arts kan op het CPAP-apparaat zien of je het voldoende gebruikt (minimaal 4 uur per nacht wordt aanbevolen). Die gegevens zijn ook belangrijk voor de CBR-keuring.
Zo werkt de CBR-keuring bij slaapapneu
Als je slaapapneu meldt op de gezondheidsverklaring, start het CBR een beoordelingstraject.
Meld het op de gezondheidsverklaring
Bij het aanvragen of verlengen van je rijbewijs vul je de gezondheidsverklaring in. Geef eerlijk aan dat je slaapapneu hebt. Het CBR neemt daarna contact op.
Je arts vult het keuringsformulier in
Het CBR stuurt een formulier naar je behandelend arts (longarts of KNO-arts). Die vult informatie in over je diagnose, behandeling en of je de CPAP voldoende gebruikt.
Het CBR beoordeelt je situatie
Op basis van het formulier beslist het CBR. Bij goed behandelde slaapapneu zonder klachten word je vrijwel altijd goedgekeurd. De geldigheid van je rijbewijs kan wel beperkt worden.
Herkeuring na een aantal jaar
Je rijbewijs wordt vaak voor 3 tot 5 jaar afgegeven. Daarna volgt een herkeuring om te checken of de behandeling nog goed werkt en je geen klachten hebt.
Met en zonder behandeling
Het verschil tussen behandelde en onbehandelde slaapapneu is groot als het om rijden gaat.
| Situatie | Mag je rijden? | Toelichting |
|---|---|---|
| Behandeld, geen klachten | Ja (na keuring) | Rijbewijs wordt verlengd, vaak voor 3-5 jaar. |
| Behandeld, nog wel moe | Nee, niet veilig | De behandeling werkt nog niet goed genoeg. Overleg met je arts. |
| Onbehandeld, lichte klachten | Afgeraden | Laat je eerst behandelen. Het risico is groter dan je denkt. |
| Onbehandeld, ernstige klachten | Nee | Te gevaarlijk. Er is een reeel risico op in slaap vallen achter het stuur. |
Herken de signalen
Snurk je hard, word je moe wakker ondanks voldoende slaap, of valt je partner op dat je 's nachts stopt met ademen? Dat zijn signalen van slaapapneu. Ga naar je huisarts. Een slaaponderzoek geeft snel duidelijkheid. Hoe eerder je behandeld wordt, hoe sneller je weer fit achter het stuur zit.
Onbehandelde slaapapneu is gevaarlijk in het verkeer
Uit onderzoek blijkt dat mensen met onbehandelde slaapapneu een verhoogd risico op verkeersongevallen hebben. De slaperigheid overdag vermindert je reactietijd en concentratie, vergelijkbaar met het effect van alcohol. Microslaap (een paar seconden in slaap vallen zonder het te merken) is het grootste gevaar. Op de snelweg leg je in 3 seconden microslaap ruim 100 meter blind af.
